Thủ tục thôi quốc tịch Việt Nam mới nhất: Hướng dẫn và 2 Lưu ý về Thừa kế

Thủ tục thôi quốc tịch Việt Nam là bước ngoặt pháp lý quan trọng đối với những người định cư ở nước ngoài muốn nhập quốc tịch mới (như Nhật Bản, Đức, Singapore – những nước yêu cầu chỉ một quốc tịch). Tôi hiểu bạn đang đứng trước sự lựa chọn khó khăn: từ bỏ quốc tịch gốc để ổn định cuộc sống mới, nhưng lại lo lắng việc này sẽ cắt đứt quyền lợi tài sản, đặc biệt là quyền thừa kế tại quê nhà. Bài viết này sẽ cung cấp hướng dẫn chi tiết theo quy định năm 2025 và giải pháp để bảo vệ quyền lợi của bạn.

1. Điều kiện để được thôi quốc tịch Việt Nam

Không phải ai muốn trả lại quốc tịch cũng được chấp thuận ngay lập tức. Theo Điều 27 Luật Quốc tịch Việt Nam 2008 (sửa đổi, bổ sung 2025) [1], công dân chỉ được giải quyết thủ tục thôi quốc tịch Việt Nam khi đáp ứng đủ 3 điều kiện:

1. Đã nhập quốc tịch nước ngoài hoặc có văn bản bảo đảm sẽ được nhập quốc tịch nước ngoài.

2. Không thuộc các trường hợp bị cấm hoặc tạm hoãn (như đang nợ thuế, đang thi hành án hình sự, hoặc việc thôi quốc tịch làm phương hại đến an ninh quốc gia).

3. Có đơn tự nguyện xin thôi quốc tịch.

2. Quy trình và Hồ sơ thôi quốc tịch mới nhất 2025

Căn cứ theo Nghị định 191/2025/NĐ-CP [2], quy trình thực hiện được phân chia rõ ràng tùy theo nơi cư trú của người làm đơn.

Đối với người cư trú trong nước

• Nơi nộp: Sở Tư pháp tỉnh/thành phố nơi cư trú.

• Hồ sơ: Đơn xin thôi quốc tịch (Mẫu TP/QT-2025-ĐXTQT.1); Bản sao Hộ chiếu/CCCD; Giấy tờ chứng minh đang làm thủ tục nhập quốc tịch nước ngoài; Lý lịch tư pháp.

Đối với người cư trú ở nước ngoài

• Nơi nộp: Cơ quan đại diện ngoại giao Việt Nam (Đại sứ quán/Lãnh sự quán) tại nước sở tại.

• Lưu ý: Hồ sơ phải được hợp pháp hóa lãnh sự nếu là giấy tờ do nước ngoài cấp.

Thời gian xử lý: Theo quy định là khoảng 120 ngày (từ lúc Sở Tư pháp/Cơ quan đại diện thẩm tra đến khi Chủ tịch nước ký quyết định). Tuy nhiên, thực tế có thể kéo dài hơn do việc xác minh nhân thân và an ninh. Lệ phí: Khoảng 200 USD (người lớn) và 100 USD (trẻ em).

Tham khảo Mẫu đơn xin thôi quốc tịch Việt Nam mới nhất tại đây

3. Thôi quốc tịch ảnh hưởng thế nào đến quyền thừa kế?

Đây là phần quan trọng nhất mà nhiều người thường bỏ qua. Sau khi hoàn tất thủ tục thôi quốc tịch Việt Nam, về mặt pháp lý, bạn trở thành “người nước ngoài” hoặc “người gốc Việt Nam”. Điều này làm thay đổi hoàn toàn quyền sở hữu bất động sản:

• Về đất đai: Bạn không còn được giao đất hay công nhận quyền sử dụng đất “thoáng” như công dân Việt Nam. Nếu nhận thừa kế là đất đai mà không thuộc diện được sở hữu (ví dụ đất nông nghiệp, đất ngoài dự án), theo Khoản 3 Điều 28 Luật Đất đai 2024 [3], bạn không được cấp Sổ đỏ mà chỉ được hưởng giá trị (phải bán trong vòng 12 tháng).

• Về nhà ở: Bạn chỉ được sở hữu nhà ở thương mại trong dự án với thời hạn 50 năm và bị giới hạn số lượng theo Điều 19 Luật Nhà ở 2023 [4].

4. Rủi ro khi thực hiện thủ tục thôi quốc tịch

Việc thực hiện thủ tục thôi quốc tịch Việt Nam sai thời điểm hoặc thiếu chuẩn bị có thể dẫn đến các rủi ro sau:

• Trở thành người không quốc tịch: Nếu bạn thôi quốc tịch Việt Nam nhưng sau đó bị nước ngoài từ chối cấp quốc tịch (do thay đổi chính sách hoặc vi phạm pháp luật), bạn sẽ rơi vào tình trạng không quốc tịch, gây khó khăn cực lớn trong đi lại và cư trú.

• Mất quyền thừa kế đất đai vĩnh viễn: Nhiều người vội vàng thôi quốc tịch trước khi nhận di sản thừa kế. Lời khuyên của chuyên gia là: Hãy hoàn tất thủ tục nhận thừa kế (sang tên Sổ đỏ) khi còn là công dân Việt Nam, sau đó mới làm thủ tục thôi quốc tịch để giữ tài sản an toàn nhất.

• Tranh chấp tài sản: Khi đã là người nước ngoài, nếu xảy ra tranh chấp thừa kế, Tòa án sẽ áp dụng quy định giải quyết tranh chấp có yếu tố nước ngoài (Điều 680 Bộ luật Dân sự 2015 [5]), quy trình sẽ phức tạp và tốn kém hơn nhiều.

5. Kết luận

Tóm lại, thủ tục thôi quốc tịch Việt Nam là quyền lợi chính đáng nhưng là “con dao hai lưỡi” đối với tài sản thừa kế. Năm 2025, quy trình đã được số hóa một phần nhưng sự kiểm soát an ninh và thuế vẫn rất chặt chẽ.

Để tránh việc “mất cả chì lẫn chài” (mất quốc tịch gốc và mất luôn quyền đứng tên đất đai), hãy tham vấn ý kiến Luật sư trước khi nộp đơn. Nếu bạn đang có khối di sản lớn cần xử lý trước khi thôi quốc tịch, hãy liên hệ hotline để được chúng tôi tư vấn lộ trình pháp lý tối ưu nhất.

CƠ SỞ PHÁP LÝ